De explosieve groei van AI en dataverwerking vraagt steeds meer rekenkracht, energie en koelwater. Daar moet een oplossing voor komen, anders valt de ontwikkeling van AI en andere innovatieve sleuteltechnologieën binnenkort stil. Neuromorphic Technologies kunnen daarbij een belangrijke rol krijgen vanwege de energiezuinige eigenschappen. Neuromorphic Technologies kunnen AI-processen tot 1000 keer energiezuiniger maken, berekeningen onvertraagd bij een sensor uitvoeren en complexe problemen met grote hoeveelheden data preciezer oplossen. Deze doelen zijn met gebruikelijke technologieën niet haalbaar.
Neuromorphic Computing (NC) biedt een fundamenteel andere manier van rekenen, geïnspireerd op hoe het menselijk brein informatie verwerkt. Onze hersenen kunnen grote hoeveelheden informatie snel verwerken terwijl ze relatief weinig energie gebruiken. Nu zijn computers nog gebaseerd op een architectuur die in de kern al tientallen jaren hetzelfde werkt. Berekeningen en geheugen zijn daarbij van elkaar gescheiden, waardoor gegevens voortdurend tussen processor en geheugen moeten worden verplaatst. Dat kost tijd en energie.
Neuromorphic Computing-systemen proberen eigenschappen van de werking van het menselijk brein te vertalen naar hardware en algoritmen. Zo kunnen verwerking en geheugen veel dichter bij elkaar worden gebracht en kunnen berekeningen sterk parallel – en alleen wanneer dat nodig is – worden uitgevoerd. Dat biedt mogelijkheden om bepaalde rekentaken veel sneller en vooral veel energiezuiniger uit te voeren dan met traditionele computersystemen.
Waarom NC juist nu zo belangrijk is
De eerste toepassingen zijn vanwege het energiezuinige karakter van Neuromorphic Computing vooral gericht geweest op het uitvoeren van berekeningen in situaties waarbij stroomvoorziening beperkt is. Denk daarbij aan sensoren, autonome drones, wearables en industriële hulpmiddelen waarbij energieverbruik, netwerkvertraging (latency) en privacybescherming beperkende factoren zijn. Inmiddels zijn er verschillende grote NC-gebaseerde HPC-systemen beschikbaar, zoals de SpiNNaker2 in Dresden, een Loihi 2-cluster in Albuquerque en DeepSouth in Sydney.
Zoals gezegd is Neuromorphic Computing ook interessant voor de verdere ontwikkeling van energiezuinige AI. Maar de technologie is breder toepasbaar. Een belangrijke kracht van neuromorphic systemen is dat ze informatie dicht bij de bron kunnen verwerken. Dat wordt ook wel edge computing genoemd. Een sensor in een machine kan bijvoorbeeld ter plekke afwijkende patronen herkennen, zonder voortdurend grote hoeveelheden data naar de cloud te sturen. En een robot kan straks sneller reageren op veranderingen in zijn omgeving en slimme apparaten kunnen complexe AI-taken uitvoeren met veel minder energie.
Dit biedt interessante mogelijkheden in bijvoorbeeld de maakindustrie, maar ook in sectoren als mobiliteit, energie, gezondheidszorg, telecom, defensie en robotica. Daarmee is Neuromorphic Computing niet alleen interessant als nieuwe computertechnologie, maar ook als technologie die innovatie in andere sectoren en sleuteltechnologieën mogelijk kan maken.
Belangrijke obstakels wegnemen
Hoewel er al verschillende NC-systemen voor onderzoeksdoeleinden in gebruik zijn, moeten er nog flink wat obstakels worden weggenomen voordat de technologie breed inzetbaar is. Zo zijn voor Neuromorphic Computing andere prototype faciliteiten en pilot lines nodig dan voor klassieke HPC-systemen (High-Performance Computing, oftewel zeer krachtige computersystemen, zoals supercomputers en grote computerclusters), waardoor de integratie nog lastig is. Daarnaast is het programmeren van neuromorfe chips veel moeilijker dan het programmeren van CPU’s (klassieke algemene processoren) en GPU’s (grafische processoren). Er moet dus gezocht worden naar oplossingen voor de integratie van de hardware, de programmeerlaag en uiteindelijk ook de gebruikersinterface.
Daarnaast is Europa voor veel essentiële hardware en computertechnologie nu nog afhankelijk van een beperkt aantal niet-Europese spelers. Neuromorphic Computing kan helpen om die ontwikkeling te doorbreken en bijdragen aan de digitale autonomie van Nederland en Europa.
Sterke uitgangspositie voor Nederland
Nederland heeft een internationaal sterke positie op het gebied van Neuromorphic Computing. Ons land combineert hoogwaardige wetenschappelijke kennis met expertise in halfgeleiders, materialen, fotonica, AI en computertechnologie. Daarnaast werken Nederlandse bedrijven en startups aan neuromorphic hardware en toepassingen.
Neuromorphic Computing heeft raakvlakken met maar liefst vijf van de tien prioritaire sleuteltechnologieën uit de Nationale Technologiestrategie (NTS): AI/Data, Cybersecurity Technologies, Semiconductor Technologies, Quantum Technologies en Optical Systems and Integrated Photonics. De technologie bevindt zich daarmee precies op het snijvlak van verschillende gebieden waarin Nederland internationaal een sterke kennis- en marktpositie heeft.
Neuromorphic Computing in Actieagenda AI/Data
In de Actieagenda AI/Data, die voortvloeit uit de NTS en onder regie van Digital Holland tot stand is gekomen, is een prominente plek ingeruimd voor Neuromorphic Computing. Het is zelfs één van de vier innovatieprogramma’s. Dit innovatieprogramma richt zich op de ontwikkeling van Neuromorphic Computing als fundamenteel nieuw rekenparadigma voor AI. ‘Neuromorphic chips maken AI-processen tot duizend keer energiezuiniger en voeren berekeningen direct bij de sensor uit. Zo worden complexe dataproblemen sneller en preciezer opgelost. Neuromorphic Computing biedt een alternatief, dat cruciaal is voor realtime besluitvorming en lokale gegevensverwerking’, aldus de samenstellers van de Actieagenda AI/Data.
Nederland zet binnen dit programma in op de bouw van een complete neuromorfische superstack. Daarmee versterken we onze nationale kennisbasis en werken we aan een strategische marktpositie in industrie, infrastructuur en AI. Het programma wordt uitgevoerd door een breed consortium onder leiding van Digital Holland. Hierin werken bedrijven zoals Innatera, OPT-NET, Axelera AI, en HourSec samen met onderzoeksinstellingen, waaronder SURF, TNO, CogniGron, Radboud Universiteit, Universiteit Twente, TU Delft, TU Eindhoven, Imec en CWI. Ook worden eindgebruikers uit diverse sectoren actief betrokken.
Ga naar de Actieagenda AI/Data
Aansluiting bij het Nederlandse industriebeleid
Neuromorphic Technologies sluiten ook goed aan bij de keuzes in het Nederlandse industriebeleid. Nederland richt zich sinds 2026 sterker op markten waarin we internationaal een onderscheidende positie kunnen opbouwen. Daaronder vallen onder meer halfgeleiders, digitale diensten – met name AI –, machinebouw en defensiegerelateerde toepassingen. Neuromorphic Computing kan verschillende van deze markten versterken, door bij te dragen aan nieuwe generaties chips, energiezuinigere AI-systemen, intelligente machines en toepassingen voor bijvoorbeeld defensie en veiligheid. Juist doordat Nederland sterk is in verschillende onderdelen van deze waardeketen, liggen er kansen om kennisontwikkeling, chiptechnologie, software en toepassingen met elkaar te verbinden.
NC-NL: van kennis naar toepassing
Om de krachten te bundelen van kennisinstellingen, het bedrijfsleven en de overheid op het gebied van deze veelbelovende digitale sleuteltechnologie, is begin 2026 Neuromorphic Computing Nederland (NC-NL) opgericht, onder de vlag van Digital Holland.
Met de lancering van NC-NL zet Nederland een belangrijke stap richting de volgende generatie intelligente, energie-efficiënte technologie. Het doel van NC-NL is om de stap van academisch onderzoek naar toepassingen te vereenvoudigen én de ontwikkeling van startups en scale-ups te stimuleren. De ambitie van deze nationale coalitie is Nederland internationaal aan de voorhoede houden van Neuromorphic Computing en wetenschappelijke kennis sneller vertalen naar toepassingen en bedrijvigheid. Boegbeeld Johan Mentink, universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit, noemt deze stap een nieuwe mijlpaal voor Neuromorphic Computing in Nederland. “Deze structurele krachtenbundeling geeft ons een unieke positie op het digitale wereldtoneel. We bouwen gezamenlijk aan een nationaal ecosysteem waarin onderzoek, technologieontwikkeling en markttoepassing beter met elkaar worden verbonden.”
Nationaal Actieplan: drie lijnen
Er is een actieplan opgesteld om internationaal koploper te blijven in deze veelbelovende digitale sleuteltechnologie. Het Actieplan Neuromorphic Computing beschrijft hoe Nederland zijn sterke uitgangspositie kan uitbouwen. Hiervoor is naar schatting ongeveer 50 miljoen euro aan extra publieke en private investeringen nodig over een periode van vijf jaar, boven op bestaande investeringen.
Het Actieplan kent drie strategische lijnen.
1. Een sterk Nederlands ecosysteem
NC-NL brengt bedrijven, onderzoekers en overheid bij elkaar rond een gezamenlijke technologische agenda. Door kennis, faciliteiten en investeringen beter te verbinden, kunnen nieuwe samenwerkingen en projecten ontstaan en kan Nederland internationaal met meer slagkracht opereren.
2. Een marktgedreven applicatielab
Een belangrijk onderdeel is de ontwikkeling van een applicatielab waar bedrijven neuromorphic technologie kunnen testen en valideren. Zij krijgen daar toegang tot hardware, programmeertools, benchmarks, werkende prototypes en specialistische begeleiding. Het doel van dat Market-driven Application Lab (MDAL) is om de technologie veel toegankelijker te maken voor bedrijven: zij hoeven niet eerst zelf specialist te worden in neuromorphic hardware voordat ze kunnen onderzoeken of de technologie voor hun toepassing meerwaarde heeft.
3. Van ‘Lab to Fab’
De derde lijn richt zich op het verkleinen van de afstand tussen onderzoek, prototypes en schaalbare fabricatie. En dus ook op het inrichten van faciliteiten die de nodige apparatuur bieden om prototypen klaar te maken voor fabricatie en opschaling. Daarmee kan er een snel en iteratief productie en validatie proces in gang gezet worden voor onderzoekers en startups. Zo moet een doorlopende route ontstaan van fundamenteel onderzoek via prototypes en demo’s naar concrete toepassingen en nieuwe bedrijvigheid.
Bekijk het Actieplan Neuromorphic Computing
Roadmap: waar liggen de Nederlandse kansen?
Aan het Actieplan ging een nationale Roadmap Neuromorphic Computing vooraf, die in opdracht van Digital Holland samen met experts uit wetenschap, bedrijfsleven en overheid is ontwikkeld. De roadmap brengt de Nederlandse kennispositie, waardeketen en toepassingsmogelijkheden in kaart en beschrijft wat nodig is om de internationale positie van Nederland te behouden en verder uit te bouwen.
Een belangrijke conclusie is dat Nederland veel van de benodigde kennis en technologie al in huis heeft, maar dat deze nog onvoldoende met elkaar zijn verbonden. Meer samenwerking tussen onderzoekers, technologiebedrijven, potentiële gebruikers en overheid is daarom essentieel. Met NC-NL krijgt die samenwerking een structurele basis.
Internationale samenwerking met het Verenigd Koninkrijk
Voor een technologie die nog volop in ontwikkeling is, is internationale samenwerking essentieel. Nederland zoekt daarbij bewust samenwerking met landen die eveneens een sterke positie hebben in Neuromorphic Computing. Een belangrijke partner is het Verenigd Koninkrijk, waarvoor een bilateraal programma voor publiek-private samenwerking op het gebied van Neuromorphic Technologies is opgesteld.
In november 2025 reisde een Nederlandse delegatie van bedrijven, kennisinstellingen en overheid naar Londen voor de ‘Future of Compute Innovatiemissie’. Neuromorphic Computing vormde samen met AI en geïntegreerde fotonica een van de drie inhoudelijke tracks. Tijdens de missie wisselden Nederlandse en Britse onderzoekers en bedrijven kennis uit, bezochten zij onderzoeksfaciliteiten en verkenden zij mogelijkheden voor gezamenlijke onderzoeks- en innovatieprojecten.
NC-NL wil de komende tijd nadrukkelijk blijven verbinden met internationale kennis, markten en partners. In mei 2026 riepen Digital Holland, TNO, SURF, imec, Holland High Tech en Invest NL het kabinet gezamenlijk op om tot een nationale strategie voor Future of Compute te komen. Neuromorphic Computing zou hierin, naast andere nieuwe technologieën zoals geavanceerde halfgeleiders, quantum computing, fotonica en high-performance computing (HPC), een prominente plek moeten krijgen.
Overzicht nieuws
Neuromorphic technologies is sterk in opmars en zorgt voor een nieuwe revolutie in de digitale wereld. Hier lees je nieuws over de laatste trends en ontwikkelingen in dit vakgebied. Daarnaast zie je waar en wanneer er belangrijke bijeenkomsten zijn op het gebied van neuromorphic technologies en bieden we je achtergrondverhalen, verslagen, analyses en interviews. Zo blijf je altijd up-to-date.
Activiteiten
Agenda
Er zijn op dit moment geen evenementen of bijeenkomsten gepland voor dit onderwerp.
Bekijk de agenda