Cybersecurity Technologies

Onze energievoorziening, gezondheidszorg, industrie, transport en communicatie draaien vrijwel allemaal op digitale systemen, data en netwerken. Doordat steeds meer apparaten, machines, processen en organisaties met elkaar zijn verbonden, kan één kwetsbaarheid gevolgen hebben voor complete ketens.

Cyberdreigingen worden bovendien steeds geavanceerder. Door de snelle opmars van Artificial Intelligence (AI) kunnen aanvallers sneller en op grotere schaal opereren. Cybersecurity Technologies zijn daarom onmisbaar voor onze digitale weerbaarheid én zijn belangrijk voor innovatie, ons verdienvermogen en onze digitale autonomie.

Cybersecurity als prioriteit voor Nederland

Het strategische belang van cybersecurity groeit. Cyberaanvallen kunnen gevoelige informatie stelen, bedrijfsprocessen stilleggen en vitale infrastructuur verstoren. Daardoor kunnen cybercriminelen niet alleen afzonderlijke organisaties raken, maar ook complete ketens en uiteindelijk onze economie en samenleving ontwrichten.

Daarom is Cybersecurity Technologies één van de tien prioritaire sleuteltechnologieën in de Nationale Technologiestrategie (NTS). Nederland kiest hiermee voor technologieën waarin het internationaal kan uitblinken en die belangrijk zijn voor de economie, maatschappelijke opgaven en de nationale veiligheid.

Nederland heeft veel kennis op het gebied van cybersecurity en een sterk netwerk van innovatieve organisaties. De uitdaging is om die kennis vaker te vertalen naar technologie, producten en diensten die breed worden gebruikt. Dat biedt ook economische kansen: met eigen cybersecuritytechnologie kan Nederland zijn digitale weerbaarheid versterken én internationaal een sterkere marktpositie opbouwen.

Onderscheidende kwaliteit voor industriebeleid

Ook voor het Nederlandse industriebeleid is digitale veiligheid van groot belang. Sinds 2026 kiest Nederland gericht voor zes markten waarin ons land een sterke uitgangspositie heeft en internationaal concurrerend kan zijn: halfgeleiders, biotechnologie, defensie-gerelateerde toepassingen, digitale diensten – met name AI –, machinebouw en innovatieve chemie.

Digitalisering speelt in bijna al deze markten een hoofdrol. Machines zijn verbonden met netwerken, productieprocessen werken met data, AI wordt belangrijker en producten bevatten steeds meer software. Daardoor is cybersecurity een voorwaarde voor een concurrerende en toekomstbestendige industrie. Organisaties kunnen innovaties alleen verantwoord opschalen als klanten en andere gebruikers erop kunnen vertrouwen dat digitale producten en systemen veilig zijn.

Cybersecurity is daardoor niet alleen een kostenpost of randvoorwaarde. Veiligheid kan juist een onderscheidende kwaliteit worden van Nederlandse producten en diensten en nieuwe economische kansen creëren.

Wat zijn Cybersecurity Technologies?

Cybersecurity Technologies is één van de zeven digitale sleuteltechnologieën van Digital Holland. Het gaat om technologieën en werkwijzen die digitale producten, systemen, processen en infrastructuren veilig en weerbaar maken. Voorbeelden zijn cryptografie, veilige hardware en software, identiteits- en toegangsbeheer en technologie die aanvallen of kwetsbaarheden automatisch herkent en daarop reageert.

Cybersecurity richtte zich lange tijd vooral op het herkennen van dreigingen en het achteraf oplossen van kwetsbaarheden. Dat is niet meer genoeg nu digitale systemen en ketens steeds complexer en sterker met elkaar verbonden zijn. Veiligheid moet daarom vanaf het eerste ontwerp worden meegenomen in de ontwikkeling en invoering van technologie, producten en diensten. Dat noemen we cybersecure-by-design: de beveiliging zit er vanaf het begin in.

Cybersecure-by-design als rode draad van de Actieagenda

Ook in de Actieagenda Cybersecurity Technologies is gekozen voor een cybersecure-by-design-benadering. Deze Actieagenda is onder regie van Digital Holland ontwikkeld met bedrijven, kennisinstellingen, overheid en andere partijen uit het cybersecurityveld. De agenda vertaalt de ambities uit de Nationale Technologiestrategie naar concrete programma's en acties.

De ambitie is helder: Nederland is in 2035 intrinsiek digitaal veilig doordat veiligheid vanaf het begin in technologie is ingebouwd. Cybersecurity is dan niet meer vooral een reactie op nieuwe dreigingen, maar een fundamentele eigenschap van digitale producten en systemen. Om dat te bereiken, richt de Actieagenda zich op drie lijnen.

• Sectorale en regionale transities
  De eerste lijn brengt cybersecure-by-design in de praktijk in sectoren, regio’s en waardeketens. Bedrijven, kennisinstellingen en overheden werken in coalities samen aan veilige producten, processen en diensten. Ook bouwen zij aan ecosystemen waarin nieuwe cybersecuritytechnologie kan worden ontwikkeld en toegepast.
  
  
• Technologie & Methodologie
  De tweede lijn richt zich op de ontwikkeling van nieuwe technologie en methoden voor onder meer cybersecure-by-design en autonome cybersecurity. Nederland wil kennis ontwikkelen waarmee producten, systemen en complete digitale ketens aantoonbaar veilig en weerbaar kunnen worden gemaakt.
  
  
• Randvoorwaarden & Infrastructuur
  Nieuwe technologie alleen is niet genoeg. Daarom richt de derde lijn zich op succescriteria. Zo zijn er voldoende mensen met de juiste kennis en vaardigheden nodig, naast testfaciliteiten, financiering en ondersteuning voor startups en scale-ups. Bovendien moet Nederland aansluiten bij Europese regelgeving en internationale ontwikkelingen.

Samen moeten deze drie lijnen ervoor zorgen dat Nederland niet alleen beter beschermd is tegen digitale dreigingen, maar ook zelf de cybersecuritytechnologie ontwikkelt die daarvoor nodig is.

AI verandert de cyberdreiging

Artificial Intelligence (AI) verandert cybersecurity in hoog tempo. AI helpt aanvallers om sneller kwetsbaarheden te vinden, veel informatie te analyseren en aanvallen op grotere schaal uit te voeren. Met generatieve AI kunnen zij gemakkelijker overtuigende phishingberichten, schadelijke code en misleidende digitale content maken.

Een volgende ontwikkeling is autonome AI-agents: systemen die zelfstandig een doel uitvoeren, digitale hulpmiddelen inzetten en meerdere stappen achter elkaar zetten. Technologie die organisaties helpt werk te automatiseren, kan zo ook worden misbruikt om delen van een cyberaanval te automatiseren.

Daardoor kunnen aanvallen veel sneller verlopen. Mensen hebben tijd nodig om systemen te verkennen, kwetsbaarheden te vinden en hun aanpak aan te passen. AI-systemen kunnen steeds meer van deze stappen automatisch uitvoeren. Tegelijk kunnen kwaadwillenden zulke AI-agents via verborgen instructies misleiden, waardoor de agent onbedoeld gegevens prijsgeeft of schadelijke handelingen uitvoert. Daarom is ook een andere verdediging nodig: één waarin AI zelf op verstandige wijze wordt ingezet.

AI biedt ook nieuwe mogelijkheden voor bescherming. Als aanvallen sneller en autonomer worden, moet de verdediging dat ook worden. Daarom is autonome cybersecurity een belangrijke ontwikkelrichting binnen de Actieagenda Cybersecurity Technologies. AI-systemen kunnen bijvoorbeeld voortdurend kwetsbaarheden opsporen, afwijkend netwerkverkeer herkennen, aanvallen detecteren en helpen om systemen te herstellen.

Ook hier is cybersecure-by-design essentieel. AI-systemen die zelfstandig beveiligingsbeslissingen nemen, moeten betrouwbaar, controleerbaar en uitlegbaar zijn. Nederland wil daarom technologie ontwikkelen waarmee autonome cybersystemen niet alleen effectief, maar ook veilig, verifieerbaar en in lijn met Europese waarden kunnen worden ingezet. AI en cybersecurity raken zo steeds sterker met elkaar verweven: we moeten AI veilig maken én AI inzetten om onze digitale omgeving veilig te houden.

Ga naar de Actieagenda Cybersecurity Technologies

Prometheus: gezamenlijk antwoord op AI-gedreven cyberdreigingen

AI en cyberdreigingen ontwikkelen zich zo snel dat samenwerking steeds belangrijker wordt. Geen enkel bedrijf, kennisinstituut of overheidsorganisatie heeft alleen alle kennis, data en technologie om toekomstige dreigingen het hoofd te bieden. Daarom is onder de vlag van Digital Holland Prometheus gelanceerd. Binnen dit initiatief bundelen bedrijven, kennisinstellingen en de overheid hun krachten om oplossingen te ontwikkelen voor digitale dreigingen die door de snelle ontwikkeling van AI ontstaan.

Prometheus bouwt gezamenlijke kennis op, ontwikkelt concrete toepassingen en onderzoekt welke technologie nodig is om AI-gedreven cyberdreigingen te herkennen, te onderzoeken en te bestrijden. Twaalf koplopers, vertegenwoordigers van essentiële en belangrijke sectoren, overheidspartijen en hun ketenpartners hebben een manifest ondertekend om de digitale weerbaarheid in Nederland collectief te vergroten in alle sectoren.

Prometheus sluit daarmee aan bij een belangrijke gedachte achter de Actieagenda Cybersecurity Technologies: Nederland kan zijn digitale weerbaarheid alleen structureel vergroten als publieke en private partijen gezamenlijk investeren in kennisontwikkeling, nieuwe technologie en toepassing in de praktijk.

Van strategie naar concrete innovatie

Digital Holland helpt om de ambities uit de Nationale Technologiestrategie en de Actieagenda Cybersecurity Technologies om te zetten in concrete innovatie. Dat gebeurt onder meer via publiek-private samenwerkingen en calls. Binnen de mkb-call van Digital Holland kunnen bijvoorbeeld bedrijven en onderzoeksorganisaties gezamenlijk werken aan innovatieve R&D-projecten die aansluiten bij de Actieagenda Cybersecurity Technologies.

Via het Strategische Programma Veiligheidsmarkt (SP-V) heeft Digital Holland in totaal 1,2 miljoen euro beschikbaar gesteld voor projecten op het gebied van AI/Data en/of Cybersecurity Technologies. Onder meer het project Cyber Governance and AI-Driven Threat Management (kortweg CyGENT) wordt medemogelijkgemaakt. Dit project richt zich op de groeiende rol van AI binnen het malware-ecosysteem en de impact daarvan op cyberdreigingen en -beheersing. Door gebruik te maken van grootschalige dreigingsdatasetdeling en transparantie-tools zoals VirusTotal en Malware Bazaar, heeft dit project als doel de malwareclassificatie te verbeteren door AI-gedreven van niet-AI-gedreven dreigingen te onderscheiden.

Een ander project dat financiering ontving van Digital Holland via SP-V is het project CyDES. CyDES staat voor Cybersecurity voor Decentrale EnergieSystemen en is een project van Fontys Hogeschool, Power to Power en Fluidwell rondom Cybersecurity by Design voor decentrale energiesystemen van start. In dit artikel lees je er meer over.

Digital Holland werkt ook met andere sectoren en organisaties samen om cybersecuritytechnologie in de praktijk te brengen. Zo komen kennisontwikkeling, technologie en toepassing bij elkaar. Die samenwerking is nodig, want cyberaanvallen stoppen niet bij de grenzen van een organisatie, sector of land. Daarom moet ook cybersecurityinnovatie over die grenzen heen plaatsvinden.