De kamerbrief, waarbij digitale autonomie de rode draad vormt, is begin deze week naar de Tweede Kamer gestuurd. In de brief staat dat het kabinet Nederland minder kwetsbaar wil maken voor strategische afhankelijkheden en tegelijkertijd wil investeren in innovatie, verdienvermogen en digitale weerbaarheid.
De plannen sluiten nadrukkelijk aan bij de Nationale Technologiestrategie (NTS). Daarbinnen noemt Aerdts onder meer AI, data, cloud en cybersecurity als technologiegebieden waarop Nederland zijn positie wil versterken. Het kabinet wil zo voortbouwen op bestaande ecosystemen en technologische nicheposities en innovatie nadrukkelijker verbinden met valorisatie. Ook wil het digitaal talent aantrekken, opleiden en behouden en financiering voor innovatie mobiliseren.
Versterking van het AI- en data-ecosysteem
Voor AI en data bevat de brief verschillende maatregelen die aansluiten bij de Actieagenda AI/Data van Digital Holland. Zo wil het kabinet het Nederlandse AI-ecosysteem via publiek-private samenwerking verder versterken en opschalen. Hiervoor komt onder meer 120 miljoen euro beschikbaar voor Nederlandse deelname aan een Europees IPCEI voor AI. Ook ondersteunt het kabinet de AI-fabriek in Groningen en worden meerjarige publiek-private innovatieprogramma’s zoals AiNed, NOLAI en ICAI Labs voortgezet.
Ook data krijgen een belangrijke rol. Het kabinet wil vanuit de Europese Data Union Strategy verder werken aan het opschalen van data spaces en deze verbinden met private, publieke en wetenschappelijke datasets en de AI-fabriek. Daarvoor moeten onder meer data labs worden opgezet. Daarnaast wordt de Interbestuurlijke Datastrategie voortgezet om data juridisch houdbaar, ethisch verantwoord en maatschappelijk uitlegbaar te benutten voor maatschappelijke opgaven.
Digital Holland genoemd bij cybersecurity-innovatie
Ook de Actieagenda Cybersecurity Technologies krijgt in de brief duidelijke aanknopingspunten. De staatssecretaris noemt Digital Holland expliciet bij de financiering van cybersecurity-innovatieonderzoek. Het kabinet stelt hiervoor in nauwe samenwerking met NWO en Digital Holland middelen beschikbaar, waarbij secure-by-design centraal staat. Als voorbeelden noemt Aerdts ruim 2,5 miljoen euro voor onderzoek naar de migratie naar nieuwe quantumveilige encryptiealgoritmen en een bijdrage aan het wetenschappelijk programma ‘Nationale Wetenschapsagenda’ van 9 miljoen euro voor het vanaf het ontwerp weerbaar maken van digitale ecosystemen.
Daarnaast zet Nederland bij de herziening van de Europese Cyber Security Act in op versterking van de Europese cybersecuritycertificering en een risicogebaseerde aanpak van kwetsbaarheden in ICT-toeleveringsketens. Ook de Cyber Resilience Act moet eraan bijdragen dat digitale producten vanaf het ontwerp veilig worden ontwikkeld en gedurende hun levensduur veilig blijven.
Aandacht voor Neuromorphic Computing
Opvallend is ook de expliciete aandacht voor Neuromorphic Computing, een andere digitale sleuteltechnologie van Digital Holland, die zich richt op computerarchitecturen geïnspireerd op het menselijk brein. Hierdoor kunnen onder meer bepaalde AI-berekeningen veel energie-efficiënter worden uitgevoerd. Daarbij noemt Aerdts specifiek de lancering van Neuromorphic Computing NL (NC-NL). NC-NL is begin dit jaar opgericht, onder de vlag van Digital Holland. Het doel van NC-NL is om de stap van academisch onderzoek naar toepassingen te vereenvoudigen én de ontwikkeling van startups en scale-ups te stimuleren. De ambitie van deze nationale coalitie is Nederland internationaal aan de voorhoede houden van Neuromorphic Computing en wetenschappelijke kennis sneller vertalen naar toepassingen en bedrijvigheid.
Met de aandacht voor Neuromorphic Technologies in de Kamerbrief van staatssecretaris Aerdts krijgt deze sleuteltechnologie ook in het bredere digitaliseringsbeleid een plek. Dit sluit ook aan bij de bredere uitdaging om de groei van AI en rekenkracht te combineren met de energietransitie. De staatssecretaris kondigt in dezelfde brief aan de relatie tussen digitalisering en de energietransitie verder te willen versterken.
Publiek-private samenwerking als rode draad
De Kamerbrief benadrukt op meerdere punten het belang van samenwerking tussen overheid, bedrijven en kennisinstellingen voor de ontwikkeling van AI en data, cybersecurity-innovatie en nieuwe digitale technologieën. Het kabinet wil bovendien meer gebruikmaken van bestaande innovatie-instrumenten. Zo kan de PPS-innovatieregeling voor publiek-private samenwerking volgens de staatssecretaris worden ingezet om de twee digitaliseringssporen binnen de Nationale Technologiestrategie te stimuleren. Ook Europese programma’s zoals Digital Europe, EuroHPC en het toekomstige European Competitiveness Fund moeten worden benut om Nederlandse investeringen te versterken.
Reactie Digital Holland
“Fijn en belangrijk dat het Kabinet Jetten I investeert in innovatie en digitalisering in het bijzonder. Daarbij is terecht veel aandacht voor AI/Data, Cybersecurity en Neuromorphic Computing, dezelfde speerpunten waar we ons vanuit Digital Holland hard voor maken binnen het beleidskader van de NTS”, laat Frits Grotenhuis, directeur van Digital Holland, in een reactie op de Kamerbrief weten.